تعریف صدا و انواع آن
موسیقی از دو عامل مهم تشکیل شده، صدا و ریتم. در این جلسه راجع به صدا صحبت میکنیم. صدا به انواع مختلفی تولید میشود. در موسیقی ۷ صدا داریم. این ۷ صدا را نت مینامند. نتها به ترتیب از اول تا هفتم، دو، ر، می، فا، سل، لا، سی بوده و به صورت حروف لاتین صداها به ترتیب B , A , G , F , E ,D , C هستند.
کربرد خطوط حامل
برای اینکه بتوانیم صداها را بنویسیم و بخوانیم، به یک رسم الخط نیاز داریم که به آنها خطوط حامل یا ۵ خط حامل میگویند. این ۵ خط به صورت موازی و مساوی با فاصله یکسان هستند که صداها را در زیر یا روی آن مینویسند.
خطوط حامل همیشه از پایین به بالا شماره گذاری میشوند. پنج صدا روی خطوط، ۴ صدا بین خطوط و یک صدا زیر خط اول وچسبیده به آن و یک صدا بالای خط پنج و چسبیده به آن قرار میگیرد.
کلید چیست و چرا به آن نیاز داریم؟
برای اینکه بتوانیم این صدا و نتهای روی خطوط را بشناسیم به علامتی به اسم کلید نیاز داریم. کلید علامتی است که محل و نام نتها را مشخص میکند.
ما در موسیقی به طور کلی سه کلید داریم. این سه کلید تقسیم بندی مخصوص به خود را دارند و روی هرکدام از خطوط که قرار بگیرند، نام خود را به نت آن خط قرار میدهد.
تفاوت صدا در زیر و بم بودن نت و صدا هاست. زیر به معنای نتهای نازک با فرکانس بالاتر میباشد و بم به معنای صداهای کلفت با فرکانس پایین میباشد.
اگر بخواهیم از محدوده ۵ خط حامل، نتهای بالاتر یا پایینتری داشته باشیم، باید توسط خطوط کوچکی به اسم خطوط کمکی یا اضافی هستند این کار را انجام دهیم.
اولین خط اضافه پایین، نت دو میانی است و اولین خط اضافه بالا نت لا میباشد. به همین ترتیب میتوانید خطها را به صورت خط چین و کوچک از پایین و بالا ادامه دهید، به شرط آن که این ادامه دادن تا جایی باشد که با چشم قابل تشخیص باشد.
برای مثال حدود ۴ الی ۵ خط از پایین و ۴ الی ۵ خط از بالا. در غیر این صورت، ما میتوانیم از کلیدهای دیگر استفاده کنیم. برای آشنایی با کلیدهای دیگر میتوانید از کتابهای تئوری موسیقی یا سرچ در گوگل کمک بگیرید.
در ساز کیبورد فقط از کلید سل استفاده میشود به این دلیل که در ساز کیبورد از دو دست به صورت همزمان برای نواختن استفاده میشود.
دست چپ برای آکورد گرفتن در نظر گرفته شده که در جلسات آینده به آن خواهیم پرداخت و دست راست نیز نت و ملودیها را مینوازد که حتما باید با کلید سل نوشته شود. چون در محدوده صداهای زیر است.
سوالی که پیش می آید این است که چگونه می توانیم اسم نت ها را یاد بگیریم؟
برای اینکه بتوانیم صدا و نتها را روی خطوط حامل به درستی بشناسیم، فقط و فقط باید جای قرار گرفتن آنها روی خطوط بدانیم و به هیچ عنوان زیر یا بالای نتها اسمشان را به صورت فارسی یا انگلیسی ننویسید.
برای حفظ کردن نتها کافیست آنها را به چهار دسته ی زیر خطوط، بین خطوط، روی خطوط و بالای خطوط تقسیم کنید و هرکدام را به صورت جداگانه حفظ کنید. کمی صبور باشید حفظ کردن نتها نیازمند مرور زیاد میباشد.
پس از حفظ نتها آنها را به صورت دایره کوچک روی خطوط حامل قرار دهید و فقط با چشم آنها را دنبال کنید و اسم آنها را تکرار کنید.
اکتاو چیست؟
اکتاو به معنای فاصله ی بین دو نت هم نام میباشد و یا به عبارتی هر هشت نت یک اکتاو میباشد. تصور کنید که در هر اکتاو، نتها، یکبار مرور میشوند و دوباره در اکتاو بعدی نیز از اول تکرار میشوند. پس به فاصله ی نت اول برای مثال “سل” تا نت اول بعدی “سل” اکتاو میگویند.
اکتاو میتواند از هر نتی شروع شود برای مثال از سل تا سل یا از می تا می و… اکتاو به دو صورت در نظر گرفته میشود، یا به صورت بالا رونده به سمت نتهای زیرتر یا به صورت پایین رونده به سمت نتهای بمتر.
امروزه کیبوردها به سه دسته تقسیم میشوند، کیبورد ارنجر، کیبورد سینتی سایزر و کیبورد ورک استیشن. این کیبوردها در اکتاوهای مختلف هستند، ۵ اکتاو، ۶ و ¼ اکتاو و ۷ اکتاو.
ساختار کلاویه کیبوردهایی که به صورت ۷ اکتاوی ساخته میشوند به صورت کلاویه همر اکشن است. یعنی کلاویه ای که به صورت پیانویی میباشد. سازهای ۶ اکتاوی هم معمولا کلاویههایشان به صورت کلاویههای کیبورد هستند و کلاویههای ۵ اکتاوی نیز به صورت نرمال و معمولی میباشند.
یک نکته جالب راجع به اسم نتها این است که نام نتها از زبان فرانسه برای ما به جا مانده است. پس در حقیقت نام نتها را به زبان فرانسه تلفظ میکنیم. در کشورهای لاتین زبان، نتها را به صورت حروف لاتین انگلیسی تلفظ میکنند.
آموزش صفر تا ۱۰۰ نوازندگی کیبورد یا آموزش ارگ به همین جا ختم نمیشود و شما عزیزان میتوانید هر هفته قسمت جدید این آموزشها را در مجله سازکالا تماشا کنید.








