آموزش زبان ترکی – ویژه ترک زبانان

بو اؤرگتیم مجموعه‌‌سی، تۆرک دیلینین قێرامریله داها آرتێخ تانێش اوُلماق ایسته‌ین، تۆرک دیلینده دانێشان‌‌لاردان اۆچۆن ارائه اوُلونوب. بو مجموعه‌ده، کی اؤزۆده آذربایجان تۆرکجه‌سینده ایفا اوُلونوب و ارائه وئریلیب‌‌دیر، ۲۵ درس ایچینده، اؤرگنجی‌‌لر تۆرک دیلینین اساسی مفهوم‌‌لاری و اوُنون قێرامریله، فعل‌لرین صرفیندن توت باشقا قوُنولاراجان، مقدماتی و متوسط سطحینده، تانێش اوُلاجاق‌‌لار.

بو دوره‌ده، آذربایجان تۆرکجه‌سینه تأکید اوُلونور؛ آما اوُلان یئره کیمین، چالێشێلێب کی آذربایجان تۆرکجه‌سی و استانبول (آنادوُلو) تۆرکجه‌سینین آراسێندا اوُلان فرق‌لری‌ده دئییلمیش اوُلسون. بو مجموعه‌نین سوُنوندا، دگْرلی اؤرگنجی‌لریمیز، بونلاری اؤرگنه‌جک‌لر: تۆرک دیل‌لری، تۆرک دیلی‌نین اؤزل‌لیک‌لری، تۆرک دیلی‌نین الفباسی و نئجه یازێلدیغێ، فعل‌لرین صرفی و منفی‌سی، شرطی، امری، التزامی، متعدی، مجهول و مقابله فعل‌لری، سوُروشماق جمله‌لری، چوخ ایشلنیلن کلمه‌لر و اک‌لر، و چوخلی آیری مطالب.

بو مجموعه ‌نین ایچینده گلن و دئییلن مطالبین لیستی، ادامه ‌ده گلمیش دیر:

• بیرینجی درس: باشلانقێچ
  • تۆرک دیل‌لری (Turkic Languages)
  • اوُغوز دیل‌لری (آذربایجان، استانبول و تۆرکمن تۆرکجه سی)
  • تۆرک دیلی نین التصاقی (Agglutinative) اوُلماسی
  • تۆرک دیلینده اوُلان سس‌لر
  • اینجه-قالێن قاعده‌سی
• ایکینجی درس: الفبا و سس‌لر
  • سس‌سیز حرف‌لر (صامت‌لر)
  • سس‌لی حرف‌لر
  • نئچه رایج کلمه‌نین یازێش و اوُخونوشی
• اۆچۆنجۆ درس: ضمیرلر (عوض لیک لر)
  • اؤزنه‌لیک یا فاعلی ضمیرلر
  • نسنه‌لیک یا مفعولی ضمیرلر
  • یییه‌لیک یا مالکیت ضمیرلری
  • شخصی ضمیرلر
  • اشاره ضمیرلری
• دؤردۆنجۆ درس: «ایمک» فعلی‌نین صرفی
  • ایمک فعلی‌نین صرفی — ایمدیکی زمان
  • ایمک فعلی‌نین صرفی — گئچمیش زمان
• بئشینجی درس: جمع باغلاماق قواعدی
  • لر و لار — جمع باغلایان اک‌لر
  • اینجه-قالێن قاعده‌سی جمع باغلاماق‌دا
  • نئچه اؤرنک جمع باغلاماق‌دان
• آلتێنجێ درس: سوُروشماق ضمیرلری
  • نه یا نمنه (چه / what)
  • هاواخ/هاواق یا هاچان (کی، چه زمانی / when)
  • هارا و هاردان (از کجا، به کجا / where)
  • هانسی یا هانکی (کدام / which)
  • نیه (چرا / why)
  • کیم (چه کسی / who)
  • کیمی (چه کسی را / whom)
  • کیمین و کیمینکی (مال چه کسی / whose)
  • نئجه (چطور، چگونه / how)
  • نئچه (چند و چه قدر / how many / how much)
• یئتدینجی درس: عددلر و سایماق
  • ساده عددلر
  • نئچه رقم‌لی عددلر
  • دوُداقلانان و دوُداقلانمایان سس‌لر
  • ترتیبی عددلرین قواعدی — ینجی/ێنجێ/ونجو/ۆنجۆ اک‌لری
• سککیزینجی درس: مصدر، کؤک و گئنیش زمان (ساده حال)
  • مصدر و کؤک
  • مصدر و کؤکۆن نسبتی
  • گئنیش زمان یا ساده حال (Present Simple)
  • گئنیش زمانێن صرفینده سس‌لرین اویقونلوغو
  • نئچه چوخ ایشلنیلن فعلین صرفی
  • گئنیش زمانێن فاعلی صفتی
• دوُققوزونجو درس: دوام‌لێ حال زمانی
  • دوام‌لێ حال (Present Continuous)
  • دوام‌لێ حالێن صرفینده سس‌لرین اویقونلوغو
  • دوام‌لێ حالێن فاعلی صفتی
  • نئچه حرکت فعلی
• اوُنونجو درس: شهودی یا ساده گئچمیش زمانی
  • شهودی یا ساده گئچمیش (Past Simple)
  • شهودی گئچمیشین صرفینده سس‌لرین اویقونلوغو
  • نئچه چوخ ایشلنیلن فعلین شهودی گئچمیش صرفی
• اوُن بیرینجی درس: گله‌جک زمان
  • گله‌جک (Future)
  • گله‌جک زمانێن صرفینده سس‌لرین اویقونلوغو
  • گله‌جک زمانێن فاعلی صفتی
• اوُن ایکینجی درس: اضافه حرف‌لرین معادل اک‌لری
  • مفعولی اک
  • دن/دان
  • ده/دا
  • ـه/ـا
  • ایله/ایلن و اوُنلارێن باشقا حالت‌لری
  • سیز و اوُنون باشقا حالت‌لری
  • ـه/ـا گورا
  • دن/دان + یانا/ساری
• اوُن اۆچۆنجۆ درس: بویالار (رنگ‌لر)، رنگی فعل‌لر و تأکیدی صفت‌لر
  • بویالار (رنگ‌لر)
  • رنگ‌لردن جۆرلنیلن فعل‌لر
  • تأکیدی صفت‌لر
  • رنگ‌لردن تأکیدی صفت
• اوُن دؤردۆنجۆ درس: بعضی چوخ ایشلنیلن لغت‌لر
  • گؤی و اوُنا مربوط اوُلان کلمه‌لر
  • هاوا دورومی و اوُنا مربوط اوُلان کلمه‌لر
  • جغرافیایی یؤن‌لر (جهت‌لر)
  • آلتی‌لێق جهت‌لر
  • اوزاق‌لێق، یئکه‌لیک و جهت صفت‌لری
  • ایستی-سوُیوخ صفت‌لری
• اوُن بئشینجی درس: فعل لرین منفی‌سی
  • گئنیش زمان یا ساده حالێن منفی‌سی
  • گئنیش زمانێن فاعلی صفتی‌نین منفی‌سی
  • دوام‌لێ حالێن منفی‌سی
  • شهودی یا ساده گئچمیشین منفی‌سی
  • گله‌جک زمانێن منفی‌سی
• اوُن آلتنێنجێ درس: چوخ ایشلنیلن اک‌لر
  • فاعلی صفت (ـَن/ان)
  • مفعولی صفت (یلَن/یلان/ولان/ولن و ینَن/ینان/ونان/ونَن)
  • وارلێق صفتی (لی/لی/لو/لو)
  • یوُخ لوق صفتی (سیز/سیز/سوز/سوز)
  • باشقا اک‌لر
• اوُن یئتدینجی درس: دوام‌لێ گئچمیش
  • دوام‌لێ گئچمیش (Past Continuous)
  • دوام‌لێ گئچمیشین صرفینده سس‌لرین اویقونلوغو
• اوُن سککیزینجی درس: نقلی یا دویولان گئچمیش
  • نقلی یا دویولان گئچمیش (Present Perfect)
  • نقلی گئچمیشین صرفینده سس‌لرین اویقونلوغو
• اوُن دوُققوزونجو درس: اوزاق گئچمیش و اوزاق دوام‌لێ گئچمیش
  • اوزاق گئچمیش (Past Perfect)
  • اوزاق گئچمیشین صرفینده سس‌لرین اویقونلوغو
  • اوزاق دوام‌لێ گئچمیش (Past Perfect Continuous)
  • اوزاق دوام‌لێ گئچمیشین صرفینده سس‌لرین اویقونلوغو
• ایگْیرمینجی درس: گئچمیش گئنیش زمان‌لار — ساده و نقلی
  • ساده گئچمیش گئنیش زمان
  • ساده گئچمیش گئنیش زمانێن صرفینده سس اویقونلوغو
  • نقلی گئچمیش گئنیش زمان
  • نقلی گئچمیش گئنیش زمانێن صرفینده سس اویقونلوغو
• ایگْیرمی بیرینجی درس: التزام، ایجاب، لیاقت و امر فعل‌لری
  • التزامی فعل‌لر
  • ایجابی فعل‌لر
  • لیاقت فعل‌لری
  • امری یا دستور فعل‌لری
  • امری فعل‌لریلن گلن تأکیدی اک‌لر
• ایگْیرمی ایکینجی درس: گئچمیش ده گله‌جک
  • گئچمیش ده گله‌جک (Future in the Past)
  • نقلی گئچمیش ده گله‌جک
  • دوام لێ گئچمیش ده گله‌جک
  • گئچمیش ده گله‌جک فعل‌لرین صرفینده سس اویقونلوغو
• ایگْیرمی اۆچۆنجۆ درس: شرطی فعل‌لر
  • شرطی اک‌لر: سه و سا
  • ایمک فعلی‌نین شرطی حالتی
  • گئنیش زمانێن یا ساده حالێن شرطی حالتی
  • دوام‌لێ حالێن شرطی حالتی
  • شهودی گئچمیشین شرطی حالتی
  • نقلی گئچمیشین شرطی حالتی
  • دوام‌لێ نقلی گئچمیشین شرطی حالتی
  • ساده گئچمیش گئنیش زمانێن شرطی حالتی
  • نقلی گئچمیش گئنیش زمانێن شرطی حالتی
• ایگْیرمی دؤردۆنجۆ درس: متعدی، مجهول و مقابله فعل‌لری
  • متعدی فعل‌لر (مفعول ایسته ین فعل لر)
  • مجهول فعل‌لر
  • مقابله فعل‌لری
  • متعدی، مجهول و مقابله فعل‌لرینین ترکیبی
• ایگْیرمی بئشینجی درس: نئچه بند استاد شهریارێن «حیدر بابایا سلام»-ێندان
  • «حیدر بابایا سلام»-دان نئچه بندین اوُخونوشی
  • بیت-بیت، جمله-جمله، شعرلرین تحلیلی

توضیحات به زبان فارسی

این آموزش زبان ترکی، برای ترک‌زبانان یا افراد آشنا به زبان ترکی ارائه شده است که علاقه‌مند به آشنایی بیشتر با دستور زبان و ساختار زبان ترکی هستند. در این آموزش که تدریس در آن به طور کامل به زبان ترکی آذربایجانی انجام می‌شود، طی ۲۵ درس، مخاطب با مفاهیم اساسی زبان ترکی و همچنین، دستور زبان این زبان شامل صرف افعال و دیگر موارد، در سطح مقدماتی و متوسطه اول آشنا خواهد شد.

تمرکز این آموزش بر زبان ترکی آذربایجانی است، ولی در سرتاسر آموزش سعی شده است تا حد امکان به تفاوت‌ها و شباهت‌های آن با دیگر زبان‌های ترکی به ویژه ترکی استانبولی (آناتولی) پرداخته شود. مخاطب در پایان این فرادرس، با خانواده زبان‌های ترکی، الفبای زبان ترکی آذربایجانی، صرف و منفی‌سازی افعال، انواع افعال شرطی، امری، التزامی، متعدی و دیگر موارد و همچنین، ساخت جملات پرسشی و کلمات پرکابرد در زبان ترکی آذربایجانی آشنا خواهد شد.

زبان‌های ترکی که جمعیت گویش‌وران آن‌ها بیش از ۱۷۰ میلیون نفر است، از خانواده «زبان‌های اورال آلتایی» محسوب می‌شوند. زبان‌های اوغوز، یکی از شاخه‌های مهم خانواده زبان‌های ترکی محسوب می‌شوند که بیشتر متکلمان ترک‌زبان نیز از این دسته هستند. زبان ترکی آذربایجانی، ترکی استانبولی (آناتولی) و ترکمنی از خانواده زبان‌های اوغوز به شمار می‌آیند.

زبان «ترکی آذربایجانی»، که به آن «آذربایجان تورکجه‌سی» گفته می‌شود، توسط آذربایجانی‌ها که از اقوام ترک‌زبان هستند و بیشتر در آذربایجان ایران، جمهوری آذربایجان و برخی از استان‌های ترکیه، گرجستان و روسیه (داغستان) سکونت دارند، تکلم می‌شود. ترکی آذربایجانی با ترکی استانبولی متفاوت، اما بسیار نزدیک به آن است. این تفاوت‌ها و شباهت‌ها مشابه با مواردی است که در گویش‌های مختلف زبان فارسی در مناطق مختلف ایران وجود دارد. در ایران، استان‌های آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، زنجان، همدان، مرکزی و قزوین از اصلی‌ترین استان‌هایی هستند که زبان ترکی آذربایجانی در آن‌ها تکلم می شود.

در حال حاضر در ایران، مانند زبان فارسی، از خط و الفبای عربی برای نگارش زبان ترکی آذربایجانی استفاده می‌شود و در کشورهایی مانند ترکیه و جمهوری آذربایجان استفاده از خط و الفبای لاتین رایج است. در این فرادرس، به بررسی هر دو شیوه نگارش پرداخته شده ولی تمرکز بر نگارش با خط و الفبای عربی است.